1645-1654 W Puławach istnieje filia wielkiego przedsiebiorstwa handlowego Samuela Edwardsa,Szkota osiadłego w Toruniu.
1676-Tylman z Gameren rozpoczyna prace przy budowie pałacu Lubomirskich.
Stanisłw Herakliusz LubomirskiMaria Zofia Sieniawska Adam Mikołaj Sieniawski
marszałek wielki koronny.żona Augusta Czartoryskiegohetman wielki koronny
matka Adama Kazimierza.ojciec Marii Zofii.
1702-Poprzez małżeństwo Elżbiety Lubomirskiej z Adamem Sieniawskim Puławy przechodzą w ręce Sieniawskich.
19.VII.1706-Spalenie pałacu na rozkaz Karola XII(zemsta na hetmanie Sieniawskim stronniku Augusta II).
1731-Puławy w rękach Czartoryskich,Zofia Sieniawska I-mo voto Donhoffowa bierze ślub z Augustem Czartoryskim.
1782-Śmierć Augusta Czartoryskiego,majątek przechodzi w ręce ks.Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabelli z Flemingów.
1791-Rozpoczęcie budowy pałacu ,,Marynki,,.
1794-Zniszczenie Puław przez wojska rosyjskie.
Adam Kazimierz Czartoryski Izabella z Flemingów Adam Jerzy Czartoryski
Genarał ziem podolskich. Czartoryska. syn Adama Kazimierza i Izabelli.
Twórca Hotelu Lambert.
1801-Otwarcie Świątyni Sybilli.
1803-Otwarcie Kaplicy Czartoryskich.
1804-Wizyta cara Aleksandra I w Puławach.
Domek Gotycki Świątynia Sybilli
1809-Otwarcie Domku Gotyckiego.
1810-Wizyta króla Fryderyka Augusta.
1814-Ponowna wizyta Cara Aleksandra I.
1811-Fryderyk August król saski i książę warszawski nadaje gminie Puławy prawo urządzania dziesięciu jarmarków rocznie w tym 2 dwutygodniowych.
1817-Aleksander I po raz trzeci w Puławach.
1821-Wieś targowa Puławy liczy 40 rodzin(katolików i żydów),wieś Puławy-Zarobne 45 rodzin chłopskich,wieś czynszowa Marynki(Mokradki) 25 rodzin.W związku ze zwiększającym się napływem Żydów do wsi targowej Czartoryscy pozwolili im się osiedlać tylko na Piaskach(okolice ulic Kołłątaja i Piaskowej).
1823-Śmierć Adama Kazimierza Czartoryskiego(Książę umiera w Sieniawie).
1824-Rząd Królestwa Kongresowego proponuje Adamowi Jerzemu Czartoryskiemu nadanie dotychczasowej wsi targowej praw miejskich(książę jednak nie był zainteresowany).
1830-Wybuch Powstania Listopadowego.
1831-Konfiskata dóbr Czartoryskich na obszarze zaboru rosyjskiego.Zaoczne skazanie księcia Adama Jerzego na karę śmierci.
1840-Przeniesienie z Warszawy do Puław Aleksandryjskiego Instytutu Wychowania Panien.(Instytut działał w Puławach do roku 1861).
1840-Rząd Gubernialny Lubelski ponownie czyni próby przekształcenia Puław wraz z Mokradkami,lecz z wyłączeniem wsi Zarobnej w miasto.Rada Administracyjna odrzuca projekt,tłumacząc,iż koszt utrzymania władz miejskich byłby zbyt duży w stosunku do ewentualnych dochodów z miasta.
1840-Puławy liczą 1090 mieszkańców,w tym 135 handlarzy i rzemieślników,przeważnie Żydów,trudniących się głównie handlem,kramarstwem,piekarstwem i krawiectwem.Wieś Mokradki w owym czasie liczy 208 mieszkańców-włościan czynszowych.Wieś Zarobną składajacą się z chłopów pańszczyźnianych zamieszkuje około 500 dusz.
24.VI.1845-Uchwałą Rady Administracyjnej Królestwa zmieniono nazwę Puławy na Nowa Aleksandria.
1848-Powstaje stacja żeglugi parowej na Wiśle.
1857-Powstaje nowa przystań żeglugi parowej wg.projektu inż.Dunina.
1862-Przeniesienie z Marymontu do Puław Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego,w roku 1869 Instytut przekształca się w Instytut Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa.
1863-Wybuch Powstania Styczniowego.Studenci Instytutu organizują oddział partyzancki,który zajmuje Kazimierz Dolny,uczestnicząc następnie w dalszych walkach,w oddziale walczyli m.in.M.Gierymski,A.Chmielowski(Brat Albert)oraz poeta Z.Świdziński.
1867-Nowa Aleksandria siedzibą powiatu.
1869-Nowa Aleksandria wraz z Mokradkami zostaje uznana oficjalnie za osadę miejską.
1875-1877 Powstaje linia Kolei Nadwiślańskiej łączącej Warszawę z Lublinem.Stację kolejową wybudowano w miejscu skrzyżowania się toru z traktem lubelskim w odległości około 4 km. od osady.
1882-Puławy liczą 133 domy,w tym tylko 35 domów murowanych,oraz 2844 mieszkańców.W tej liczbie było 2.399 Żydów.
1882-Wykaz zakładów przemysłowych-fabryka maszyn i narzędzi rolniczych,browar(ul.Browarna),octownia(Mokradki),fabryka mączki kostnej(dzisiejsza ul. Kołłątaja),betoniarnia(Kołlątaja)
ok.1890-Przy trakcie lubelskim wybudowano koszary wojskowe,które mogły pomieścić około 10 000 żołnierzy.W ramach translokacji wojsk rosyjskich w obrębie guberni lubelskiej do Nowo Aleksandrii trafiły następujące pułki-71 Bielewski i 72 Tulski Pułk Piechoty oraz 2 Bateria 18 Brygady Artylerii.
Grupa żołnierzy 72 Tulskiego Pułku Piechoty przed koszarami. Żołnierz 71 Bielewskiego Pułku Piechoty.
1896-Puławy liczą 3731 mieszkańców(1887 kobiet).Pod względem wyznaniowym-793 katolików,215 prawosławnych,
2595 wyznania mojżeszowego,61 protestantów,67 inne wyznania.
1904-Zawiązała się Ochotnicza Straż Ogniowa.Pierwszym prezesem straży został Jan Albrycht,naczelnikiem zaś Eustachy Kotowski.
1905-Wystąpienie antycarskie,próba wywołania buntu w koszarach.Jednym z organizatorów zamieszek był Władymir Antonow-Owsiejenko,późniejszy ambasador ZSRR w Warszawie(1931-1938),innym student Instytutu,Łotysz Jan Damberg(Janis Dambergs).
Jan Damberg Internat Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa.
31.IX.1905-Zamknięcie Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa.(Instytut był zamkniety do końca maja 1906 r.).
1906-Nadanie Nowo-Aleksandrii praw miejskich.
1914-Wybucha I wojna światowa.
1915-Rosjanie budują pierwszy most stały na Wiśle(zniszczony przy odwrocie wojsk rosyjskich).
Zgliszcza mostu ,,rosyjskiego,,(1915 r.) Widok na most ,,austriacki,, i bramę mostową.
VIII.1915-Do Puław wkraczają wojska austro-węgierskie.
1916-Austriacy budują nowy most drewniany oraz bramę mostową w stylu tyrolskim.
Ulica Piaski od strony lasu. Fot.Tygodnik Illustrowany Nr.2(918) z 16 października 1916 r.
1916-Zmiana nazwy z Nowo-Aleksandria na Puławy.
2.XI.1918-Kontrolę nad miastem przejmują oddziały Polskiej Organizacji Wojskowej.
15.VIII.1920-W bibliotece pałacu puławskiego odbywa się narada strategiczna pod przewodnictwem Józefa Piłsudskiego,rezultatem której był plan uderzenia na bolszewików od strony Puław i Dęblina.uwieńczeniem czego była bitwa warszawska zwana ,,Cudem nad Wisłą,,.
1921-Do puławskich koszar przybywa 2 Pułk Saperów Kaniowskich(stacjonuje tu do roku 1939).
1924-Puławy zostały częściowo zelektryfikowane.
1926-Oddanie do użytku gmachu Liceum Ogólnokształcącego im.Ks.Adama Czartoryskiego.
1930-Uruchomienie wodociągu miejskiego.
1931-Spis ludności,ogólna liczba mieszkańców 12198 w tym Chrześcijanie-8562,Żydzi-3636.
1.I.1934-Do granic administracyjnych miasta zostają przyłączone Działki,Włostowice oraz Wólka Profecka.
20.X.1934-Uroczyste otwarcie mostu żelaznego im.Prezydenta RP Ignacego Mościckiego.
1.IX.1939-Wybuch II wojny światowej.
3.IX.1939-Lotnictwo niemieckie bombarduje miasto,są pierwsi zabici i ranni.
14 IX.1939-Oddziały polskie wycofują się z miasta.
15.IX.1939-Wojska niemieckie wkraczają do Puław.
12.X.1939-Puławy wchodzą w skład dystryktu lubelskiego nowo utworzonego Generalnego Gubernatorstwa.
Zniszczona puławska synagoga. Niemieccy żołnierze na stopniach ruin Kaplicy.
XI.1939-Ludność żydowska w liczbie ok.3500 osób zostaje przesiedlona do getta w wydzielonej części miasta.
XII.1939-Likwidacja getta,ludność przeniesiono do innych obozów na terenie powiatu(z ogólnej liczby 3500 Puławian wyznania mojżeszowego wojnę przeżyli tylko nieliczni).
17.I.1944-Publiczna egzekucja na wale wiślanym,rozstrzelano grupę Polaków więźniów zamku Lubelskiego.
25-26.VII.1944-Kres okupacji niemieckiej.Do miasta wchodzą wojska sowieckie z 2 armii pancernej i piechota z 8 Armii Gwardii 1 Frontu Białoruskiego,pod dowództwem marszałka Konstantego Rokossowskiego.Wraz z Sowietami do Puław wkraczają żołnierze Armii Krajowej.
Przeprawa żołnierzy wchodzących w skład I Białoruskiego Frontu w rejonie Puław.
Żródła:
F.Sulimierski,W.Walewski,Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich,1880-1902.
Jaroszewski T,Kowalczyk J.-Puławy-Zarys Historyczny Rozwoju przestrzennego.
Zinkiewicz W.-Puławy i Okolice,Przewodnik,Puławy 1939.
A.Janowski,Wycieczki po kraju,III,Nowa Aleksandria-Kazimierz-Janowiec-Nałęczów,Warszawa 1901.
